De rode en de zwarte jonker

Na de oorlog kende iedereen de ‘rode jonker’ Marinus van der Goes van Naters (1900-2005). Maar zijn broer, de nationaalsocialist Willem (1897-1944), was vergeten.

Marinus werd als antifascistisch Kamerlid voor de SDAP tijdens de oorlog gegijzeld door de Duitse bezetter. Na de bevrijding werd hij de eerste fractievoorzitter van de in 1946 opgerichte PvdA. Zijn broer Willem was een prominente NSB’er en Hitler-aanhanger. Hij kwam als officier bij de Duitse Wehrmacht onder mysterieuze omstandigheden om het leven. Na de oorlog was het net alsof hij nooit bestaan had.

Historicus Daniela Hooghiemstra ging op zoek naar het verhaal achter de broers die zulke tegengestelde levens leidden, en ontdekte dat ze meer met elkaar gemeen hadden dan je zou denken. Worstelend met homo-erotische gevoelens in een door een streng christelijke moraal beheerste, burgerlijke samenleving, dachten de twee aristocraten dat seculiere ideologieën hen konden bevrijden.

Terwijl de één de romantiek een plaats gaf in een rationeel en democratisch systeem, liet de ander zich betoveren door de koortsdroom van een dictator.

Uitgebreid bronnenonderzoek, unieke egodocumenten en gesprekken met familieleden, leverden een fascinerende familiegeschiedenis op, die nieuw licht werpt op de wisselwerking tussen mannelijke identiteit, verbeelding, idealisme en dictatuur, en die daarmee ook zeer actueel is.